Zo word je vindbaar in AI-zoekmachines

Je klant googelt niet meer per se. Hij vraagt het aan ChatGPT, krijgt bovenaan Google een samengevat antwoord, of laat Perplexity het uitzoeken. In alle drie de gevallen krijgt hij één antwoord met een handvol bronnen in plaats van tien blauwe links. Of jouw site daarbij zit, hangt af van dingen die je grotendeels zelf in de hand hebt.

Vindbaarheid
Geschreven door:
Dick Groot Hulze
Gepubliceerd:
Leestijd: 5 minuten
In dit artikel

De vraag is niet meer alleen sta ik in Google. De vraag is ook: word ik genoemd als een AI-systeem het antwoord samenvat? Dat is een ander spel, met deels andere regels. Het goede nieuws: het zijn regels waar je website aan kán voldoen, en veel ervan overlappen met wat een site sowieso beter maakt.

Waarom AI-zoekmachines anders werken

Een klassieke zoekmachine geeft je een lijst en laat het kiezen aan jou. Een AI-systeem doet dat kiezen zelf: het leest een handvol pagina's, weegt ze tegen elkaar af en schrijft er één antwoord uit, met bronvermelding.

Dat verschil heeft drie gevolgen die je meteen merkt:

  • Er is veel minder ruimte. Plek drie in Google levert nog steeds klikken op. Bron drie in een AI-antwoord bestaat vaak niet — er worden er twee genoemd.
  • Het systeem moet je tekst begrijpen, niet alleen vinden. Het zoekt naar een passage die letterlijk antwoord geeft op de vraag die gesteld is.
  • Je wordt geciteerd, niet bezocht. Dat voelt oneerlijk, maar wie doorklikt is wel veel verder in zijn beslissing. De bezoekers die overblijven zijn de betere.

Wat een AI-systeem van je website nodig heeft

Een pagina die zonder JavaScript te lezen is

De crawlers van AI-systemen zijn zuiniger dan die van Google. Waar Google een pagina desnoods eerst rendert om te zien wat er staat, halen veel AI-crawlers simpelweg de HTML op en lezen wat daarin staat. Komt je tekst pas in beeld nadat een script hem heeft opgehaald, dan bestaat hij voor die crawler niet.

Dat treft precies de sites die met veel plug-ins en page-builders zijn opgebouwd: laadanimaties, tabbladen die hun inhoud nabestellen, "laad meer"-knoppen onder een overzicht. Wat er in de HTML staat is wat telt.

Structuur die je tekst uitlegt

Structured data — schema.org, in de praktijk een blokje JSON-LD in je pagina — vertelt een machine wat er op de pagina staat zonder dat hij het uit de tekst hoeft af te leiden. Dat dit een dienst is, wie hem levert, in welk gebied. Dat dit een artikel is, van wanneer, van wie. Dat dit een klantcase is, voor welke opdrachtgever, bij welke dienst.

Dit is precies waar de meeste websites het laten liggen. Er staat vaak wel iets van structured data in — een plug-in zet losse blokjes neer — maar die blokjes verwijzen niet naar elkaar. Eén samenhangend geheel, waarin het bedrijf, de pagina, de dienst en de case aan elkaar geknoopt zijn, zegt veel meer dan vier losse fragmenten.

Koppen die een vraag beantwoorden

Een AI-systeem hakt je pagina in stukken en zoekt het stuk dat het beste past bij de vraag. Een kop als "De werkwijze" geeft geen enkele aanwijzing. "Wat kost een WordPress-website?" wel — en de alinea eronder hoort dan ook meteen antwoord te geven, niet eerst drie zinnen aanloop te nemen.

Praktisch: schrijf koppen zoals je klant de vraag zou stellen, en zet het antwoord in de eerste zin eronder. De rest van de alinea is toelichting.

Laat de crawlers binnen — en wijs ze de weg

Twee bestanden op je server, allebei in een paar minuten geregeld.

robots.txt bepaalt wie er binnen mag. Veel sites blokkeren AI-crawlers, bewust of per ongeluk via een instelling in een SEO-plug-in of een beveiligingslaag. Wil je genoemd worden, dan moeten GPTBot, ClaudeBot en PerplexityBot er expliciet in staan als toegestaan. Het is het makkelijkste dat je vandaag kunt controleren, en het gaat vaker mis dan je denkt.

llms.txt is nieuwer: een bestand dat een taalmodel in gewone taal vertelt wat er op je site staat en waar. Geen standaard die overal wordt gelezen, maar het kost bijna niets en het dwingt je tot iets nuttigs — namelijk opschrijven wat je eigenlijk aanbiedt.

Ik zet beide bestanden bij elke build automatisch neer, zodat ze niet kunnen verlopen als de site verandert.

Als je al een website hebt

Vier dingen die je vandaag kunt nakijken, in volgorde van hoe vaak het misgaat:

  1. Staan de AI-crawlers toe in je robots.txt? Kijk op jouwdomein.nl/robots.txt.
  2. Staat je tekst in de HTML? Bekijk de broncode van een belangrijke pagina en zoek een zin op die je erop verwacht. Vind je hem niet, dan komt hij uit JavaScript.
  3. Zit er structured data in, en klopt die? Google's Rich Results Test leest hem voor je uit.
  4. Beantwoorden je koppen echte vragen? Loop je belangrijkste pagina langs met de vraag: welke klantvraag beantwoordt deze kop?

De eerste twee zijn vaak binnen een uur te repareren. De derde en vierde raken de opbouw van de site en zijn een klus — maar het is dezelfde klus die je site ook in gewone zoekmachines beter laat presteren.

Als je een nieuwe site laat maken

Vraag ernaar voordat je tekent. Concreet:

  • Wordt de pagina volledig als HTML geleverd, of komt de inhoud uit scripts?
  • Zit er structured data in als onderdeel van de oplevering, of is het iets dat later "nog aangezet" wordt?
  • Hoe snel is de site — niet in een marketingzin, maar in een meting?
  • Kan de content zonder een bouwer aangepast worden?

Ik bouw WordPress-websites op maat waarbij structured data geen sluitpost is maar een opleveringseis: een template zonder kloppende JSON-LD is hier niet af. Deze site is er zelf het voorbeeld van — statische HTML, één samenhangende schema.org-graaf per pagina, en llms.txt en robots.txt uit de build.

Waar begin je?

Begin bij robots.txt en de broncode van je belangrijkste pagina. Dat kost een half uur en vertelt je meteen of je überhaupt meedoet. Blijkt daaruit dat je site voor een AI-crawler grotendeels leeg is, dan is dat geen detail dat je erbij verzint — dan is het een reden om naar de opbouw te kijken.

Twijfel je wat je ziet? Leg het even voor — dan kijk ik met je mee naar wat er staat. Wil je eerst weten wat een nieuwe site kost, dat staat in wat kost een WordPress-website laten maken.

Terug naar alle artikelen